In mijn vorige Blog heb ik geschreven over wat Geweldloze Communicatie kan doen. Maar de vraag is natuurlijk ‘Hoe Doe Je Dat Dan?’ In dit artikel leg ik in het kort uit hoe deze manier van communiceren werkt en waar het op neer komt.

1. Waarneming 

Richt je aandacht op wat er feitelijk in een situatie gebeurt. Wat neem je waar? Wat doet en zegt de ander? 

2. Gevoel 

Verwoord wat voor een gevoel je krijgt nadat je hebt waargenomen wat de ander zegt of doet? 

3. Behoefte

Verwoord je behoefte die samenhangt met dit gevoel.

4. Verzoek

Wat wil je van de ander?  

Geweldloos communiceren


1. Waarneming 

Maak een onderscheid tussen je oordeel, interpretatie, veroordeling en je waarneming. Iets wat je waarneemt is feitelijk. Een waarneming verandert in een oordeel zodra je deze gaat interpreteren! 

VOORBEELD:   

Waarneming: Jelle tikt tijdens mijn uitleg met het potlood op de tafel. Oordeel: Jelle is ongeduldig omdat hij steeds met het potlood op tafel tikt. 

UITLEG:  

Je neemt waar dat Jelle tijdens jouw uitleg met het potlood op tafel tikt. Het is een feitelijke waarneming. Jij krijgt daar een bepaald gevoel bij en in je oordeel zou je kunnen denken dat hij ongeduldig is omdat hij dit steeds doet. Het laatste, je oordeel, is een eigen interpretatie van de feiten en hoeft helemaal niet waar te zijn! Jij geeft betekenis aan het gedrag van de ander terwijl je helemaal niet weet wat er in de ander omgaat.  

2. Gevoel

We hebben gemakkelijk een mening over een situatie of over een ander op basis van ons gevoel. Het bijzondere is dat we ons gevoel over die ander of over de situatie meestal niet uitdrukken. Het is ons niet geleerd en bovendien beschikken we veelal over onvoldoende woorden om het juiste gevoel te verwoorden. Ook herkennen we bepaalde gevoelens onvoldoende waardoor we ons uitdrukken in algemene termen die feitelijk weinig betekenen. 

Als mediator hoor ik vaak de volgende uitspraken tijdens mijn echtscheiding mediationgesprekken

“Ik voel me niet gerespecteerd”
“Ik voel me gefrustreerd”
“Ik voel me niet serieus genomen”
“Ik voel me genegeerd” 

Wat is het werkelijke gevoel achter deze uitspraken? Het kunnen gevoelens zijn van teleurstelling of van ongeduld. Dat zijn namelijk echte gevoelens en die zijn uit te drukken.  

Wanneer je je echte gevoelens niet uitdrukt bestaat de kans dat je niet begrepen wordt, genegeerd wordt en dat de situatie uit de hand loopt. Ook kan er een situatie ontstaan waarin alles escaleert en niemand meer weet waar het eigenlijk om draaide. Het zijn situaties waar een klein meningsverschil uitloopt op uitspraken als 

“En jij doet ook altijd…. En jij ook altijd…. En jullie allemaal zijn ook …..” 

En de boel escaleert … 

Geweldloos communiceren
Wanneer je je echte gevoelens niet uitdrukt bestaat de kans dat je niet begrepen wordt – Photo by Priscilla Du Preez on Unsplash


Bij Geweldloze Communicatie breng je je gevoel over de situatie onder woorden. Je gevoel uitdrukken zonder er een betekenis aan te hechten!  Druk je gevoel uit zonder een mening te geven! 

Het gaat er om dat je bij jezelf een gevoel herkent, het erkent en het vervolgens uitdrukt zonder de ander persoonlijk aan te spreken op wat hij of zij niet goed doet.  

3. Behoefte 

De volgende stap is het uitdrukken van je behoefte die je hebt. Je geeft aan waarom je een bepaald gevoel hebt. Het is een bewustwordingsproces: het maakt je duidelijk wat ten grondslag ligt aan jouw gevoel over de situatie of over de ander. Het maakt je ook bewust van het feit dat jouw gevoel nooit het resultaat is van wat anderen doen of zeggen, maar dat je gevoel het gevolg is van je eigen opstelling ten aanzien van de wereld om je heen!

Het uitdrukken van je behoefte maakt duidelijk wat jouw verantwoordelijkheid is en hoe het voelt bij jou en niet bij de ander. 

Het gebeurt dagelijks dat we denken ons goed en zuiver uit te drukken en dat de ander ons toch niet begrijpt. Vaak zijn we dan teleurgesteld. 

De volgende uitspraken hoor ik regelmatig in mijn mediationpraktijk:

 “Jij doet ook nooit wat in huis” 
“Jij begrijpt mij ook nooit” 
“Ik mag ook nooit zelf bepalen wanneer en hoe ik mijn werk indeel” 

Dit zijn uitspraken waar duidelijk een bepaald gevoel wordt gesuggereerd maar niet wordt uitgesproken! Bovendien zijn deze uitspraken allemaal verwijzingen naar iemand anders: het lijkt alsof iemand anders de oorzaak is van jouw gevoel. We vertellen de ander eigenlijk wat er fout is aan hem of haar. En dat is juist niet de manier om iets te bereiken. Als je iets wilt bereiken is het zinvol om aan te geven wat je wel wilt, wat jouw behoefte is. Pas als je dat hebt uitgesproken ontstaat er begrip en kan de ander al dan niet aan je behoefte tegemoetkomen. 

Geef aan wat jij wel wilt door goed te communiceren – Photo by Trung Thanh on Unsplash


Wat zou er gebeuren als het volgende gezegd wordt: 

“Ik zie dat het een rommel is in de kamer en daardoor voel ik me geïrriteerd omdat ik behoefte heb aan orde.” 

“Ik ben teleurgesteld omdat ik begrip nodig heb.” 

“Als ik merk dat jij voor mij een planning maakt dan voel ik me geërgerd omdat ik behoefte heb om het zelf in te plannen (autonomie).” 

Bij Geweldloze Communicatie zoek je naar bewustwording; je zoekt naar de behoefte die ten grondslag ligt aan je gevoel. Hoe directer je je gevoel kunt verbinden met je behoefte, des te gemakkelijker het is voor de ander om op jouw behoefte te reageren.  

4. Verzoek 

De laatste stap in het model is het doen van een verzoek. Een verzoek is geen eis! Het doen van een verzoek is het uitdrukken van wat je wel wilt. Je geeft nadat je je gevoel en je behoefte hebt uitgelegd aan wat je wilt van de ander. 

Zo kun je het volgende verzoek doen:

(privé): “Ik vraag je om samen met mij een plan te maken waarin we huishoudelijke taken verdelen zodat ik meer ruimte heb om mijn eigen planning te maken.” 

(zakelijk): “Zou je mij kunnen aangeven wanneer we met elkaar in gesprek kunnen gaan?” 

Geweldloos communiceren
Laat weten wat je juist wel wilt – Photo by Jason Rosewell on Unsplash


In mijn volgende Blog ga ik in op het vervolg van ‘geweldloos communiceren’. Hoe ga je om met de ander zijn/haar reactie of zijn/haar ‘NEE’?!

Heb jij liever persoonlijk advies van Tanja Dohmen? Klik hier en maak vrijblijvend een afspraak.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *